Araştırmalar
Telefonlarımız hakkındaki ciddi araştırmalar, tek bir yerde toplandı ve Türkçe özetlendi. Her rakam kaynağına bağlanıyor: söylentiye değil, yayımlanmış bir makaleye.
Yaklaşık 800 kişi. Telefonunu başka bir odada bırakanlar, bellek ve akıl yürütme testlerinde telefonu masasında olanlardan daha başarılı oldu, telefon kapalı olsa bile.
Ward, Duke, Gneezy ve Bos, Journal of the Association for Consumer Research, 2017İki deneyde öğrenciler, yanlarında bir telefon ya da bir defter varken dikkat görevleri yaptı. En zorlu görevlerde telefonun varlığı sonuçlarını düşürmeye yetti.
Thornton, Faires, Robbins ve Rollins, Social Psychology, 2014Bir dikkat görevi sırasında bildirim almak, hata yapma olasılığını üç katına çıkarır; bir mesaja cevap vermek kadar.
Stothart, Mitchum ve Yehnert, Journal of Experimental Psychology, 2015221 kişi bir hafta telefon bildirimleri açık, bir hafta kapalı yaşadı. Bildirimler açıkken daha fazla dikkatsizlik ve hiperaktivite bildirdiler.
Kushlev, Proulx ve Dunn, CHI 2016Bir ekranda başka bir şeye geçmeden önce ortalama 47 saniye kalıyoruz; 2004'te bu süre iki buçuk dakikaydı.
Gloria Mark, California Üniversitesi, Irvine, Attention Span, 2023Uyanık geçen zamanın dörtte biri, kişisel kullanım için. Fransızların %42'si ekrana fazla zaman ayırdığını düşünüyor ve her dört kişiden biri günde beş saati aşıyor.
Baromètre du numérique 2025, Arcep ve Crédoc2023'te 15–74 yaş arası Fransız internet kullanıcılarının %35'i ekran kullanımını azaltmayı denemişti; 30 yaş altındakilerin ise yarısı. Her dört kişiden biri ekran başında kalmak için uykusundan çaldığını söylüyor.
Insee Focus no. 329, Valentin Guilloton, 2024İnsanların beyan ettikleriyle cihazlarının ölçtüğü arasındaki 106 karşılaştırmanın meta-analizi: ikisi ancak orta düzeyde örtüşüyor ve tahminler nadiren doğru çıkıyor.
Parry, Davidson, Sewall ve ark., Nature Human Behaviour, 2021Facebook, Instagram ve Snapchat'te günde 10 dakikayla sınırlanan öğrenciler, üç hafta sonra kendilerini belirgin biçimde daha az yalnız ve daha az depresif hissetti.
Hunt, Marx, Lipson ve Young, Journal of Social and Clinical Psychology, 20182.743 kişi. Facebook'u dört hafta devre dışı bırakanlar arkadaşları ve aileleriyle daha fazla vakit geçirdi ve kendilerini biraz daha mutlu hissetti.
Allcott, Braghieri, Eichmeyer ve Gentzkow, American Economic Review, 2020Danimarka'da 1.095 kişi. Facebook'a bir hafta ara verenler, devam edenlere göre hayatlarından daha memnun olduklarını ve daha fazla olumlu duygu yaşadıklarını söyledi.
Tromholt, Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 2016Yatmadan önce kâğıt kitap yerine ekrandan okumak uykuya dalmayı geciktirir, melatonini azaltır ve ertesi sabah daha az dinç olmana yol açar.
Chang, Aeschbach, Duffy ve Czeisler, PNAS, 2015Çocuklar ve ergenlerle ilgili 67 araştırmanın derlemesi: bunların %90'ında daha fazla ekran, daha kısa ya da daha geç uykuyla birlikte görüldü.
Hale ve Guan, Sleep Medicine Reviews, 2015Birbirini tanımayan iki kişi on dakika konuşuyor. Yakınlarında bir telefon olduğunda, özellikle konu önemliyse, kendilerini birbirlerine daha az yakın hissediyorlar.
Przybylski ve Weinstein, Journal of Social and Personal Relationships, 2013ABD'de 15–24 yaş arasındakilerin arkadaşlarıyla yüz yüze geçirdiği süre 2003–2020 arasında yaklaşık %70 düştü; Surgeon General'ın yalnızlık üzerine resmî raporuna göre.
U.S. Surgeon General, Our Epidemic of Loneliness and Isolation, 2023619 kişi: bir hafta akıllı telefonsuz, günde bir saat eksik ya da hiçbir değişiklik yok. Bir saat azaltmak iyi oluşu ve yaşam tarzını iyileştirdi; dört ay sonra etkisi tamamen bırakmaktan daha kalıcıydı.
Brailovskaia ve ark., Journal of Experimental Psychology: Applied, 2023Altı hafta boyunca 280 kişi. Bir mola ve vazgeçme seçeneğiyle açılışların %36'sından vazgeçtiler ve hedeflenen uygulamaları açmayı %37 daha az denediler.
Grüning, Riedel ve Lorenz-Spreen, PNAS, 2023Yaklaşık 220 öğrenci. Telefonlarını siyah beyaza çevirdiklerinde günde 39 dakika daha az kullandılar.
Holte ve Ferraro, The Social Science Journal, 2020Araştırmadan araştırmaya üç fikir tekrar ediyor. Birincisi, telefon kullanmadığımızda bile dikkatimize mal oluyor: masada dururken ya da bir bildirim geldiğinde. İkincisi, bu zaman en önemli şeylerden, uykudan ve sevdiklerimizden çalınıyor. Son olarak, iyi haber şu: basit değişiklikler işe yarıyor. Günde bir saat eksik, bir uygulamayı açmadan önce bir mola, siyah beyaz bir ekran, bir saat yerine on dakika sosyal medya.
Yani sorun ne yapılacağını bilmek değil, bunu sürdürebilmek. Fransa'nın istatistik kurumu Insee'nin bir araştırması, her üç internet kullanıcısından birinin ekranlarını sınırlamayı zaten denediğini gösteriyor. Livetime bu yüzden bu çözümleri kaçınamayacağın tek yere koyuyor: ana ekrana. Bunu irade neden yetmiyor yazısında ayrıntılı anlatıyoruz.
Yalnızca yayımlanmış çalışmaları, kaynaklarına bir bağlantıyla, ideal olarak bilimsel bir makalenin kalıcı tanımlayıcısı olan DOI'siyle tutuyoruz. Ölçtüklerini, onlara fazlasını söyletmeden özetliyoruz. Kaynağı olmadan dolaşan rakamları da dışarıda bırakıyoruz; bizden daha uzun dikkat süresi olduğu söylenen japon balığı gibi: hiçbir araştırma bunu ölçmedi.
Bir araştırma mı eksik, ya da bir özet yanlış mı görünüyor? Uygulamadan “Ekibe yaz” ile bize yaz: düzeltelim.